سیستم بویایی و ارتباط با حس چشاییI

ادراک بویایی انسان و حیوان هر دو به واسطه خواسته های عملکردی و محدودیت های مختلف زیست محیطی و ظاهراً در پاسخ به محرک های خاص شکل گرفته است. این خواسته ها و محدودیت ها، سیستم حسی که از نظر شناختی از حواس عمده متمایز هستند را تولید کرده اند. در این مقاله ما به شناسایی این خواسته های عملکردی متفاوت و محدودیت ها دست زده ایم، و این موضوع را مورد بررسی قرار داده ا یم که آیا آنها میتوانند به عنوان خصیصه های شناختی منحصر به فرد بویایی در نظرگرفته شوند یا خیر.

سیستم بویایی انسان:

هدف این بخش نشان دادن این مطلب است که آیا جنبه خاص و منحصر به فردی از بویایی انسان با توجه به محرک ها و عملکردهایی که ممکن است خصیصه های (آتیپتیکل) روانشناختی آن را توضیح دهد وجود دارد یا خیر.

عملکرد اصلی سیستم بویایی تشخیص آلاینده هوایی (معمولاً فرار) شیمیایی مرتبط با وقایع بیولوژیکی است. در انسان ها این وقایع مهم بیولوژیکی در درجه اول به مصرف (تشخیص مواد غذایی)، اجتناب از خطرات محیطی (به عنوان مثال: نشت گاز) و ارتباطات مرتبط اجتماعی (خویشاوندان) مربوط می شود. که تماما، بر تشخیص نشانه های شیمیایی فرار (یا شناسایی جفت و حیوانات درنده) تکیه دارند. مواد شیمیایی به عنوان محرک در هر دفعه ایجاد شدن، یک بار غیر معمول بر مغز وارد می کنند. در حالیکه مخاطرات محیطی و ارتباطات اجتماعی به طور گسترده متکی به تشخیص این مواد شیمیایی فرار در محیط خارجی است. بویایی مبتنی بر مصرف با خودش مسأله مهم تری می آورد. و علت آن این است که سیستم بویایی مجبور است ارتباطی بین وقایع و ارتباط با جهان بیرون برقرار کند. یعنی قسمت کوچکی از غذا، با وقایع بدن تشکیل یک سلسله را بدهند (خوردن غذا، احساس سیری یا تهوع و غیره). بررسی نیازهای خاص که توسط خوردن به وجود می آیند

 

یکی از مهم ترین دغدغه های سیستم بویایی انتخاب نوع غذاست.

این سیستم باید آنچنان قدرت بالای ذخیره سازی اطلاعات را داشته باشد که در کنار یادآوری ارزش غذایی هر خوراکی، از آن دسته از خوراکی هایی که به ما آسیب رساندند هم دوری کند. و لازمه این کار شاهکار دستگاه بویایی است، اطلاعات در مورد ارزش غذایی هر خوراک تنها از طریق آزمودن دهانی و جذب به دست می آید. اگر بو نشان دهنده ارزش غذایی خوراکی باشد، پس بدن نیاز دارد تا برای استفاده از این ارزش های غذایی خوراک را بوسیله دهان جذب کند (بنابراین هدف رایحه درست).

پس سیگنال های بویایی میتوانند با ارزش غذایی هر خوراکی مرتبط باشند. بنابراین، تنها رایحه و بوی یک غذا میتواند نشاندهنده ارزش غذایی باشد، بدون نیاز به بررسی آن از طریق دهانبرای این منظور سیستم بویایی قادر خواهد بود تا سیگنال های شیمیایی فرار برخواسته داخلی و خارجی را تشخیص دهد در نمونه دوم این تشخیص بر عهده سوراخ های بینی پشت گلو است.

بو از طریق nares خلفی (سوراخ های بینی) که در گلو است و دماغی خلفی (retronasal) نام دارد، به وسیله بو کردن و استنشاق از طریق بینی یا nares قدامی، که ارتودماغی (orthonasal) نامیده میشود، قابل درک است. درحالیکه در محرک شیمیایی retronasal، تشخیص و پردازش تا حد زیادی به همان شیوه تحریک orthonasal انجام میشود ولی با آگاهی وهشیاری همان ورودی بویایی، همراه نیست. در عوض مردم به طور عام آن را به تجربه حسی از خوردن و نوشیدن نسبت می دهند و آن را مزه و طعم میخوانند. سیگنال هایی بویایی برخواسته از غذا در دهان میتواند با عواقب موخر و فوری مرتبط گردند. این کار سیستم بویایی را قادر می سازد تا این اطلاعات محصور در غذا را ذخیره سازد و در مواجه بعدی در دنیای خارج این اطلاعات را به غذای مصرفی مرتبط سازد. این اطلاعات بویایی برای تصمیم گیری در مصرف غذا، هم در انسان و هم در جانوران به کار میرود.

ادراک بویایی دستگاه بویایی سیگنال های بویایی